Optocoupler Hız Sensör Modülü Nedir? Arduino ile Motor RPM Ölçümü Nasıl Yapılır?

Optocoupler Hız Sensör Modülü, motor, fan, tekerlek veya döner mekanizmaların hızını ölçmek için kullanılan kızılötesi alıcı-verici yapılı bir modüldür. Modülün ortasındaki 5 mm oluk bölümünden delikli bir encoder disk geçtiğinde kızılötesi ışık yolu kesilir veya açılır. Bu geçişler dijital darbe sinyaline dönüşür.

Arduino gibi mikrodenetleyiciler bu darbeleri sayarak motorun devir sayısını, yani RPM değerini hesaplayabilir. Bu nedenle optocoupler hız sensörü; robotik araçlar, DC motor testleri, encoder deneyleri, fan devir ölçümü ve eğitim amaçlı elektronik projelerinde sıkça tercih edilir.

Optocoupler Hız Sensörü Nasıl Çalışır?

Modül üzerinde karşılıklı konumlandırılmış bir kızılötesi LED ve fototransistör bulunur. Aradaki ışık yolu açıksa sensör bir dijital seviye üretir; ışık yolu encoder disk, plastik parça veya başka bir nesneyle kesildiğinde çıkış seviyesi değişir. Bu değişim Arduino tarafından HIGH/LOW sinyali olarak okunur.

Proje Uygulama Videosu

Sensörün Arduino ile bağlantısını, encoder disk mantığını ve RPM ölçüm testini aşağıdaki uygulama videosundan takip edebilirsiniz:

Optocoupler Hız Sensörü Pin Yapısı

Arduino ile Optocoupler Hız Sensörü İçin Gerekli Malzemeler

Arduino Optocoupler Hız Sensörü RPM Kod Örneği

Aşağıdaki örnek kod, sensörün OUT pininden gelen darbeleri interrupt ile sayar ve encoder diskteki yarık sayısına göre RPM değerini hesaplar. Kullandığınız diskteki delik/yarık sayısını slotCount değişkeninden güncellemeniz gerekir.

const int sensorPin = 2;
const int slotCount = 20; // Encoder diskteki yarık sayısı

volatile unsigned long pulseCount = 0;
unsigned long lastTime = 0;

void countPulse() {
  pulseCount++;
}

void setup() {
  pinMode(sensorPin, INPUT_PULLUP);
  Serial.begin(9600);
  attachInterrupt(digitalPinToInterrupt(sensorPin), countPulse, FALLING);
  lastTime = millis();
}

void loop() {
  unsigned long now = millis();

  if (now - lastTime >= 1000) {
    noInterrupts();
    unsigned long pulses = pulseCount;
    pulseCount = 0;
    interrupts();

    float rpm = (pulses * 60.0) / slotCount;

    Serial.print("Darbe/saniye: ");
    Serial.print(pulses);
    Serial.print(" | RPM: ");
    Serial.println(rpm);

    lastTime = now;
  }
}

RPM Hesaplama Mantığı

RPM hesabı için belirli bir sürede oluşan darbe sayısı ölçülür. Encoder diskteki yarık sayısı bilindiğinde dönüş sayısı hesaplanabilir. Örneğin 20 yarıklı bir diskte 1 saniyede 40 darbe algılanırsa motor yaklaşık 120 RPM hızla dönüyor demektir.

RPM = (Darbe Sayısı / Encoder Disk Yarık Sayısı) × 60

Optocoupler Hız Sensörü Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Disk hizalaması: Encoder disk sensör oluğundan düzgün geçmelidir. Disk sensöre sürtmemeli, ışık yolunu net şekilde kesmelidir.
• Yarık sayısı: RPM hesabında doğru sonuç almak için diskteki yarık/delik sayısı kodda doğru girilmelidir.
• Elektriksel gürültü: Motor kabloları sensör kablolarına çok yakın giderse hatalı darbe oluşabilir. Kısa ve düzenli kablolama tercih edilmelidir.
• Pin kontrolü: Modül revizyonuna göre pin sıralaması değişebilir. Bağlantı yapmadan önce kart üzerindeki pin yazıları kontrol edilmelidir.

Robomer’de Bulabileceğiniz İlgili Ürün

Optocoupler Hız Sensör Modülü

Motor devir ölçümü, encoder disk deneyleri ve Arduino ile RPM hesaplama projeleri için kullanılabilen dijital çıkışlı kızılötesi hız sensörü.

Ürünü İncele

Sonuç

Optocoupler Hız Sensör Modülü, Arduino ile motor hızı ölçmek isteyen kullanıcılar için pratik ve anlaşılır bir çözümdür. Dijital çıkış üretmesi sayesinde yeni başlayanlar için kolay test edilebilir; interrupt ile kullanıldığında ise RPM ölçümü gibi daha gelişmiş uygulamalarda değerlendirilebilir.