Multiplexer Nedir? Entegreler Ne İşe Yarar?

Multiplexer, dijital elektronik devrelerde birden fazla giriş sinyalinden birini seçip tek bir çıkış hattına aktarmak için kullanılan lojik yapıdır. Türkçede çoğu zaman çoklayıcı olarak adlandırılır. Özellikle veri seçimi, sinyal yönlendirme, mikrodenetleyici pin tasarrufu, dijital lojik deneyleri ve eğitim devrelerinde sıkça kullanılır.

Bu yazıda 74153 DIP-16 Multiplexer IC ve 74LS157 DIP-16 Multiplexer / Demultiplexer Entegresi üzerinden multiplexer mantığını, pin yapılarını, kullanım alanlarını ve Arduino ile temel test yaklaşımını inceleyeceğiz.

Multiplexer Nedir?

Multiplexer, seçici girişlerin durumuna göre birçok veri girişinden yalnızca birini çıkışa taşıyan dijital anahtarlama devresidir. Örneğin 4 girişli bir multiplexer devresinde iki adet seçici pin bulunur. Bu iki seçici pinin 00, 01, 10 veya 11 durumuna göre dört girişten biri çıkışa yönlendirilir.

74153 ve 74LS157 Arasındaki Fark Nedir?

74153 DIP-16 Multiplexer IC Nedir?

74153, çift 4-hattan 1-hatta çoklayıcı yapısına sahip TTL mantık ailesinden bir entegredir. İki kanal halinde çalışır ve her kanal dört giriş, bir çıkış ve aktif düşük enable girişine sahiptir. Ortak seçici girişler üzerinden hangi girişin çıkışa aktarılacağı belirlenir.

74LS157 DIP-16 Multiplexer Entegresi Nedir?

74LS157, dört adet 2 girişli multiplexer kanalını tek DIP-16 paket içerisinde sunan TTL entegredir. Dört ayrı veri hattında aynı anda A veya B giriş grubunu seçmek için kullanılabilir. Bu nedenle veri yolu seçimi, paralel veri yönlendirme ve eğitim tipi lojik deneylerde oldukça kullanışlıdır.

Arduino ile Multiplexer Entegrelerini Test Etmek İçin Gerekli Malzemeler

Arduino ile Basit Seçici Pin Testi

Aşağıdaki örnek, seçici pinlerin 00, 01, 10 ve 11 durumlarını sırayla üretir. Bu yapı, 74153 gibi seçici pin mantığıyla çalışan multiplexer entegrelerini test etmek için kullanılabilir.

const int s0Pin = 2;
const int s1Pin = 3;

void setup() {
  pinMode(s0Pin, OUTPUT);
  pinMode(s1Pin, OUTPUT);
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  for (int selectValue = 0; selectValue < 4; selectValue++) {
    digitalWrite(s0Pin, bitRead(selectValue, 0));
    digitalWrite(s1Pin, bitRead(selectValue, 1));

    Serial.print("Secilen kanal: ");
    Serial.println(selectValue);
    delay(1000);
  }
}

Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• 5V TTL seviye: Bu entegreler klasik TTL lojik seviyeleriyle çalışır. Besleme ve giriş seviyelerini kart üzerindeki/datasheet üzerindeki değerlere göre kontrol edin.
• Boşta giriş bırakmayın: Kullanılmayan lojik girişlerin havada kalması kararsız çıkışlara neden olabilir. Girişleri uygun pull-up/pull-down bağlantısıyla sabitleyin.
• DIP yönüne dikkat edin: Pin 1 işareti, çentik ve nokta yönü doğru okunmadan besleme yapılmamalıdır.

Robomer’de Bulabileceğiniz Multiplexer Entegreleri

74153 DIP-16 Multiplexer IC

Çift 4-hattan 1-hatta çoklayıcı yapısıyla dijital veri seçimi ve sinyal yönlendirme uygulamalarında kullanılır.

Ürünü İncele

74LS157 DIP-16 Multiplexer Entegresi

Dört kanallı 2:1 multiplexer yapısıyla paralel veri hattı seçimi ve lojik devre eğitimleri için uygundur.

Ürünü İncele

Sonuç

Multiplexer entegreleri, dijital elektronik devrelerde giriş seçimi, veri yolu yönlendirme ve lojik sistem tasarımı için temel bileşenlerden biridir. 74153 ve 74LS157 gibi DIP-16 yapıdaki entegreler, breadboard üzerinde kolay test edilebildikleri için eğitim, prototipleme ve Arduino destekli lojik deneylerde pratik çözümler sunar.